Elektrik Dünyası Dergisi
E Bülten Aboneliği
E-Posta
Ad / Soyad
Ana Sayfa » Makale
MakaleKonut Aydınlatmasında Doğru Aydınlatma Neden Önemlidir?
Kategori : Makale
Ekleyen : Administrator
Tarih : 2017-03-31 18:23:45


Geri Dön
Konut Aydınlatmasında Doğru Aydınlatma Neden Önemlidir?

İnsanın, uzak ve yakın çevresi ile olan ilişkisinde, %95 gibi büyük bir oranı kapsayan, en önemli algılama biçimi, görsel algılamadır. Bu nedenle, bir mekanda görsel konforun sağlanması, öncelikle önem taşıyan bir konudur.

 

Konut Aydınlatması

 

Bir mekanda ışık kaynaklarının konumlarını belirlemek için, o mekanın işlevi, mekanda yapılan işlerin bilinmesi gerekir. Örneğin, oturma odası, genel olarak dinlenme ve sohbet amaçlı olup, düşük aydınlık düzeyi ve sıcak beyaz ışıkla yapılan aydınlatma uygun olur. Okuma, oyun oynama vb. işlevlerin olduğu bir mekanda ise  daha yüksek aydınlık düzeyine gereksinim vardır. Mekanın genel aydınlatmasının yanı sıra, duvarlarda sergilenen tablo, resim vb. öğelerin de dikkat çekici olması, uygulanan doğru aydınlatma ile sağlanabilir. Bir mekanın farklı bölümlerindeki aydınlatma gereksinimlerine yanıt verebilmek için, ışık kaynakları, farklı yerlerde uygulanabilmeli ve aydınlatılacak yere ve nesneye göre farklı özelliklerde olabilmelidir.

 

Genel aydınlatma, mekanın işlevine uygun düzeydeki aydınlığın, oda içinde homojen yayılması durumunu ifade eder. Yapay aydınlatmanın,  günışığının yeterli olmadığı durumlarda, ışık rengi ve aydınlık düzeyi ile doğal ışık kaynağına benzer özellikte olup, günışığını desteklemesi tercih edilir. Genel aydınlatma için, tavanın yüksekliğine bağlı olarak, tavana monte ya da sarkıt armatürler (avizeler) kullanılabilir. Yüksek tavanlı mekanlarda, sarkıt armatürler tercih edilebilir. Seçilen armatürlerin tarzı, biçimi, malzeme özellikleri, mekanın iç mimari tasarımı ile uyum içinde olmalıdır.

 

İşlevsel aydınlatma, bir eylemin gerçekleştirilmesi amacıyla konsantre olup, çalışmak için gerekli aydınlatmayı ifade eder. Bu eylem, çalışma odalarında, ders çalışma, okuma, yazma, bilgisayar kullanımı vb.  olabileceği gibi, mutfaklarda, tezgah üzerinde yapılan işleri ve yatak odası ya da oturma odasında kitap okuma gibi işlevleri de kapsayabilir. Büyük mekanlarda, genel aydınlatmaya ek olarak, eylem alanı üzerinde uygulanacak aydınlatma ile, o iş için gerekli aydınlık düzeyi sağlanabilir. Çalışma masası üzerinde, masa lambası kullanımı ya da tavandan masa üzerine sarkıt armatür uygulaması önerilebilir. Mutfak tezgahı üzerinde, genelde üst dolabın altına monte edilen lineer ışık kaynakları ile tezgah üzerinde gerekli aydınlık düzeyinin sağlanması olanaklıdır. Yatak başında, ayarlanabilir duvar aplikleri ile; oturma odasında ise, koltuk yanına yerleştirilen lambaderler ile okuma için gerekli aydınlık sağlanabilir. Tüm bu uygulamalarda, ışık kaynakları yapılan işe yakın konumda olduğundan, ışığın direkt olarak göze gelmesinin önlenmesi yani, kamaşmanın sınırlandırıldığı armatürlerin tercih edilmesi önemlidir.

 

Vurgu aydınlatması, mekan içinde dikkat çekmesi istenen bölümlerin ya da öğelerin aydınlatması amacıyla kullanılır. Genel olarak, tavana monte spotlar ya da duvara monte edilen yukarı/aşağı ışık veren aplikler, istenen öğeleri ön plana çıkaran aydınlatma sağlayabilir. Bu şekilde yapılan aydınlatmalar ile, mekanın mimari detayları (niş, kolon vb.), duvar dokusu ve duvarda sergilenen tablo, pano vb. nesneler vurgulanabilir.

 

Ambiyans aydınlatması,  bir mekan içinde farklı durumlar için farklı senaryolar oluşturulmasına olanak sağlar. Örneğin, bir oturma odasında, sohbet etme, kitap okuma, dinlenme, TV izleme vb. farklı işler için aydınlık düzeyi ve ışık rengi değiştirilerek, aynı mekan içinde farklı atmosferler sağlanabilir.

 

Mekanın İşlevine Uygun Aydınlatma

 

Aydınlatmayı uygulamadan önce, mekanda yapılan işlerin doğru belirlenmesi önemlidir. Doğru aydınlatma için, mekanın işlevine bağlı olarak, mobilyaların yerleşimi de önemli rol oynar.

 

Oturma odası: Bir evin en temel mekanı, oturma odası olarak düşünülebilir. Burada birbirinden farklı işlevlere uygun aydınlatmaların gerçekleştirilmesine olanak tanıyacak, ışık kaynakları seçimi ve yerleşimi yapılması gerekir. Bu mekanlarda, genel aydınlatma, vurgu ve ambiyans aydınlatmalarıyla desteklenebilir. Aydınlatma elemanlarının, iç mimari dekorasyona uygun olarak seçilmesi önerilmektedir.

 

Yemek odası: Genel aydınlatmaya ek olarak , yemek masası üzerinde yapılan lokal aydınlatma ile, masa üzerinde daha yüksek aydınlık düzeyi sağlanabilir. Sıcak beyaz ışık rengi ve renkleri gerçek renginde gösteren renksel geriverimi yüksek ışık kaynakları kullanılarak, masa üzerinde doğal bir görünüm elde edilebilir.

 

Mutfak: Mutfakta aydınlık düzeyi, yüksek ve mekan içinde düzgün yayılmış olmalıdır. Özellikle tezgah üzerinde yapılan işlere uygun olarak, gölgesiz bir aydınlık sağlanmalıdır. Genel aydınlatma için, tavana monte spot ya da tavan armatürleri kullanılabilirken, tezgah üzerinde ise, dolap altına gizlenen lineer ışık kaynakları tercih edilebilir. Bu armatürlerin kolay temizlenebilir olması ve buhar ve neme karşı dayanıklı olması önemlidir.

 

Çocuk odası: Çocuk odasında, genel aydınlatma, çalışma masası üzerinde uygulanacak lokal aydınlatma ile desteklenebilir. İç mekan yüzeyleri ve oda içinde bulunabilecek renkli eşyaların daha iyi algılanabilmesi için sıcak beyaz ışık renginde ve nesneleri gerçek renginde gösteren renksel geriverimi yüksek ışık kaynakları  seçilebilir. Mekanın dekorasyonuna uygun biçim ve stile sahip armatürlerin kullanımı uygundur. Çocuk odalarında, oyun oynama, dinlenme, uyuma vb. işlevler için aydınlık düzeylerinin ayarlanabileceği, dim edilebilen (kısılabilen) ışık kaynakları tercih edilebilir.

 

Ebeveyn odası: Bu mekanlarda, genel aydınlatma için kullanılan aydınlık düzeyi çok yüksek olmamakla birlikte, okuma, yazma işlevleri için, daha yüksek aydınlık düzeyi sağlayan bölgesel çözümler geliştirilebilir. Yatak başında, ayarlanabilir aplikler  ve koltuk yanında konumlandırılan lambaderler ile daha yüksek düzeyde işlevsel aydınlatma sağlanabilir.  

 

Banyo: Banyolarda genel aydınlatma, daha çok, tavana monte spotlarla sağlanabilir.   Seçilen armatürlerin, buhar ve neme dayanıklı olması, su geçirmemesi önemlidir. Banyolarda genel aydınlatmanın yanı sıra, ayna önü aydınlatması da dikkat edilmesi gereken bir başka konudur.

 

Ayna önü aydınlatması:  Ayna önü aydınlatmasında temel amaç, aynaya bakan kişinin, kendisini en iyi şekilde görebilmesinin sağlanmasıdır. Bunun için, ışık kaynaklarının aynanın üstünde ve/ya da iki yanında konumlandırılması gerekir. Bakan kişi üzerinde homojen ve olabildiğince gölgesiz aydınlatma oluşturulmalıdır. Aynı zamanda, kamaşmanın önlenmesi de önemli olduğundan, armatürlerin buzlu camlı olması tercih edilmelidir. Tüm banyo alanında olduğu gibi, ayna önü aydınlatmasında kullanılan armatürlerin de suya ve neme karşı korumalı olması gerekir.  Suya ve neme karşı koruma, IP sınıfı ile ifade edilir. IP koruma sınıfı; elektrikle çalışan bir ürünün dış etkenlere karşı dayanıklılığını belirlemek için geliştirilmiş uluslararası bir standarttır.